Hoe mkb-bedrijven zich in 2026 wapenen tegen ransomware

Hoe mkb-bedrijven zich in 2026 wapenen tegen ransomware

Ransomware is al jaren een van de grootste digitale bedreigingen. Waar het eerst vooral multinationals trof, zien we nu een duidelijke verschuiving: ook mkb-bedrijven worden steeds vaker slachtoffer. Volgens het Nationaal Cyber Security Centrum (NCSC) zijn juist kleinere organisaties aantrekkelijk omdat ze vaak minder goed beveiligd zijn en sneller geneigd zijn losgeld te betalen.

Voor ondernemers in het mkb kan een aanval grote gevolgen hebben: van dagenlange stilstand tot reputatieschade en hoge herstelkosten. Gelukkig kun je zelf veel doen om dit te voorkomen. In dit artikel lees je wat ransomware is, welke trends in 2026 belangrijk zijn, hoe je kunt herkennen dat jouw bedrijf kwetsbaar is en welke maatregelen je direct kunt nemen.

Wat is ransomware en waarom zijn juist mkb-bedrijven het doelwit?

Ransomware is schadelijke software die bestanden versleutelt en je toegang tot systemen blokkeert totdat er losgeld wordt betaald. Vaak eisen aanvallers betaling in cryptovaluta, zodat hun sporen moeilijker te volgen zijn.

Mkb-bedrijven zijn om drie redenen aantrekkelijk voor cybercriminelen:

1. Beperkte middelen voor beveiliging: Grote corporates investeren fors in cyberweerbaarheid, terwijl mkb’ers vaak alleen basisoplossingen gebruiken.

2. Afhankelijkheid van continuïteit: Een paar dagen stilstand kan voor een mkb-bedrijf tienduizenden euro’s schade veroorzaken. Dat maakt de druk om te betalen groot.

3. Onderdeel van de keten: Kleinere bedrijven zijn vaak een schakel in een grotere keten. Als een mkb’er wordt getroffen, kan dat ook gevolgen hebben voor leveranciers en klanten. Dat verhoogt de druk om het losgeld te betalen.

Het beeld dat alleen grote bedrijven interessant zijn voor hackers klopt dus niet meer. Juist mkb-organisaties lopen risico. Gelukkig zijn er relatief eenvoudige stappen om dat risico te verkleinen.

Trends in ransomware in 2026

De manier waarop criminelen te werk gaan verandert voortdurend. We duiken in de belangrijkste trends die mkb’ers in 2026 moeten kennen.

Ransomware-as-a-service wordt de norm

Criminelen hoeven niet meer zelf ransomware te ontwikkelen. Op het dark web zijn kant-en-klare pakketten te koop of te huur. Dit verlaagt de drempel, waardoor meer aanvallers actief worden. Voor het mkb betekent dit: meer aanvallen van een steeds breder spectrum aan criminelen.

Dubbele en driedubbele afpersing

Vroeger draaide ransomware vooral om het versleutelen van bestanden. Nu zien we dat aanvallers ook data stelen en dreigen die openbaar te maken. Soms voegen ze nog een derde laag toe door klanten of partners rechtstreeks te benaderen. Voor een mkb kan dit enorme reputatieschade veroorzaken.

Phishing en social engineering worden slimmer

Phishing is nog steeds de populairste ingang. Dankzij AI zijn e-mails en nepwebsites nauwelijks meer van echt te onderscheiden. Ook deepfake-audio en -video worden ingezet, bijvoorbeeld om een medewerker te laten geloven dat een leidinggevende een dringende opdracht geeft. Vooral bedrijven zonder controles lopen hier extra risico. 

Aanvallen via de keten

Aanvallers zoeken vaak de zwakste schakel. Een mkb’er kan toegang geven tot grotere organisaties of gevoelige data. Daardoor worden ook bedrijven die zichzelf “te klein” achten indirect doelwit. 

Drie signalen dat jouw bedrijf kwetsbaar is

Hoe weet je of jouw organisatie gevaar loopt? Let vooral op deze drie signalen.

1. Geen actuele back-ups of back-ups die niet getest worden

Veel bedrijven maken back-ups, maar vergeten ze te testen. Als een back-up niet terug te zetten is of ook besmet raakt, heb je er weinig aan. Zonder betrouwbare back-ups sta je machteloos.

2. Medewerkers krijgen verdachte mails maar er is geen bewustwordingsprogramma

Een klik op een verkeerde link kan het hele netwerk besmetten. Zonder trainingen of gesimuleerde phishingtests blijven medewerkers de grootste kwetsbaarheid.

3. Verouderde software en systemen zonder beveiligingsupdates

Cybercriminelen maken gebruik van bekende kwetsbaarheden. Bedrijven die updates uitstellen of oude systemen blijven gebruiken, laten in feite de deur openstaan.

Ransomware voorkomen is goedkoper dan genezen

De schade van een ransomware-aanval kan enorm zijn. Denk aan productiestilstand, reputatieverlies, boetes en herstelkosten. Volgens cijfers van het CBS loopt de gemiddelde schade per aanval in Nederland in de tienduizenden euro’s, nog los van de emotionele impact en de imagoschade.

Preventieve maatregelen kosten daarentegen slechts een fractie. Klanten en partners verwachten bovendien dat je systemen veilig zijn. Door nu actie te ondernemen bescherm je niet alleen je eigen bedrijf, maar ook de hele keten waarin je opereert.

Praktische tips om je direct te beschermen

Als mkb-ondernemer kun je vandaag al veel doen om de kans op een aanval drastisch te verkleinen.

Technische maatregelen:
1. Maak meerdere back-ups en bewaar er één offline. Test regelmatig of ze werken.
2. Zet multifactor-authenticatie (MFA) aan voor alle belangrijke accounts.
3. Update en patch systemen direct. Stel automatische updates in waar mogelijk.
4. Gebruik moderne endpoint security die verdachte processen kan blokkeren.
5. Beperk gebruikersrechten. Geef medewerkers alleen toegang tot wat ze echt nodig hebben.

Menselijke maatregelen:
1. Train medewerkers regelmatig met korte, praktische sessies.
2. Voer gesimuleerde phishingtests uit om alertheid te vergroten.
3. Bespreek cyberveiligheid in teamvergaderingen zodat het onderdeel wordt van de bedrijfscultuur.
4. Maak een incident response-plan en oefen dit. Zo weet iedereen wie wat moet doen bij een aanval.

Veel mkb-bedrijven vinden het lastig om dit structureel bij te houden. Perfect Day kan hierbij helpen: van advies en training tot het inrichten van technische maatregelen. Zo hoef je er zelf niet dagelijks mee bezig te zijn, maar weet je wel dat je bedrijf veilig is.